Γιατί χορηγούμε φάρμακα στην εξωσωματική

Γιατί χορηγούμε φάρμακα στην εξωσωματική

Έχει αποδειχθεί ότι τα ποσοστά επιτυχίας κυήσεων στην εξωσωματική γονιμοποίηση αυξάνουν όταν μεταφέρονται στη μήτρα περισσότερα του ενός έμβρυα καλής ποιότητας.

Τα φάρμακα για την εξωσωματική γονιμοποίηση (αρχείο ΕΥΓΟΝΙΑΣ).

Όμως, τα έμβρυα που προκύπτουν από εξωσωματική γονιμοποίηση δεν έχουν πάντοτε την επιθυμητή ποιότητα. Επομένως, για να έχουμε δυνατότητα επιλογής, χρειάζεται να διαθέτουμε αρκετά έμβρυα, που θα προκύψουν από γονιμοποίηση περισσότερων του ενός ωαρίων. Τα ωάρια θα τα συλλέξουμε από πολλά ωοθυλάκια με τη διαδικασία της ωοληψίας.

Για να έχουμε περίσσεια ωοθυλακίων (επομένως και ωαρίων) εφαρμόζουμε φαρμακευτικά σχήματα (πρωτόκολλα) ελεγχόμενης διέγερσης της λειτουργίας των ωοθηκών, με σκοπό την πολλαπλή ανάπτυξη ωοθυλακίων.

Σήμερα υπάρχουν ειδικά φάρμακα για το σκοπό αυτό, τα οποία περιέχουν τις ορμόνες που χρησιμεύουν φυσιολογικά στον οργανισμό για τη ρύθμιση του κύκλου. Από την επιτυχή προσαρμογή του φαρμακευτικού πρωτοκόλλου εξαρτάται η ποιότητα των ωαρίων, άρα και η ποιότητα των εμβρύων που θα προκύψουν.

Γιατί είναι απαραίτητα τα φάρμακα στην εξωσωματική

Τα φάρμακα που χορηγούμε είναι ανάλογα φυσικών ορμονών με σκοπό να δημιουργήσουμε έναν φαρμακευτικά ελεγχόμενο γεννητικό κύκλο, ώστε:

  • Να στρατολογηθούν και να ωριμάσουν πολλά ωοθυλάκια (με σκευάσματα γοναδοτροπινών).
  • Να αποφύγουμε την άκαιρη ωοθυλακιορρηξία και την απώλεια των ωαρίων από την πρόωρη αύξηση της ορμόνης LH. Προκαλούμε δηλαδή προσωρινή διακοπή της επικοινωνίας της υπόφυσης με τις ωοθήκες, με αποτέλεσμα την καταστολή της λειτουργίας των αδένων (με τα συναγωνιστικά ή ανταγωνιστικά ανάλογα της GnRH).
  • Να επιλέξουμε την ιδανική χρονική στιγμή για την πρόκληση της τελικής ωρίμανσης των ωαρίων (με σκευάσματα β-χοριακής γοναδοτροπίνης).
  • Να υποστηρίξουμε κατάλληλα το περιβάλλον της μήτρας για να υποδεχθεί το έμβρυο (με σκευάσματα προγεστερόνης).

Μειώνονται οι εφεδρείες των ωοθηκών με τα φάρμακα;

Όχι, διότι τα φάρμακα διασώζουν και επιτρέπουν την ωρίμανση ωοθυλακίων, τα οποία ούτως ή άλλως θα είχαν οδηγηθεί σε ατρησία.

Ατρησία ονομάζουμε τη διαδικασία εκφύλισης των ωοθυλακίων που αρχικά στρατολογήθηκαν στο συγκεκριμένο γεννητικό κύκλο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η ωοθήκη στην εποχή της εφηβείας περιέχει περί τα 300-400.000 ωοθυλάκια, από τα οποία ωριμάζουν μόνο 400 περίπου κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγικής ηλικίας της γυναίκας (τα υπόλοιπα εκφυλίζονται με το μηχανισμό της ατρησίας και λέγονται «άτρητα»).

Πιθανές παρενέργειες από τα φάρμακα στην εξωσωματική

Τα ήπια συμπτώματα από ορισμένα φάρμακα και οι σπάνιες αλλεργικές αντιδράσεις (εξάψεις, πονοκέφαλος, εφιδρώσεις, «μπούκωμα» στη μύτη) είναι πρακτικά ασήμαντα και εύκολα αντιμετωπίσιμα.

Το σύνδρομο υπερδιέγερσης των ωοθηκών (ΣΥΩ) είναι παρενέργεια της ελεγχόμενης διέγερσης των ωοθηκών. Παρατηρείται σε πολύ μικρό ποσοστό γυναικών που εντάσσονται στο πρόγραμμα.

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων μπορεί πλέον να προληφθεί, αλλά και όταν εκδηλωθεί αντιμετωπίζεται με φαρμακευτική αγωγή.

Ο κίνδυνος απώτερης ανάπτυξης καρκίνου ωοθήκης, μήτρας ή μαστού είναι ακριβώς ο ίδιος με εκείνον του γενικού πληθυσμού, όπως δείχνουν όλες ανεξαιρέτως οι μεγάλες διεθνείς επιδημιολογικές μελέτες.

Δείτε ακόμη: Σύνδρομο Υπερδιέγερσης των Ωοθηκών (ΣΥΩ)

Ποια φάρμακα χρησιμοποιούνται στην εξωσωματική (περιληπτικά)

Είναι γενικώς αποδεκτό ότι η χρησιμοποίηση της λεγόμενης «ελεγχόμενης» διέγερσης της ωοθηκικής λειτουργίας και της κατευθυνόμενης ωοθυλακιορρηξίας αύξησε κατακόρυφα τα ποσοστά επιτυχίας κυήσεων στην εξωσωματική γονιμοποίηση διεθνώς. Τα κυριότερα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τον σκοπό αυτό αναλύονται παρακάτω και είναι:

  1. Τα ανάλογα της GnRH (GnRHa)
  2. Οι γοναδοτροπίνες
  3. Η χοριακή γοναδοτροπίνη
  4. Η προγεστερόνη
  5. Άλλα φάρμακα

Τα ανάλογα της GnRH (GnRHa)

Τα φάρμακα αυτά διακρίνονται σε «συναγωνιστές» της GnRH (εμπορικές ονομασίες: Arvekap, Daronda, Suprefact, Gonapeptyl) και «ανταγωνιστές» της GnRH (εμπορικές ονομασίες: Orgalutran, Cetrotide).

Δείτε: Τα ανάλογα της GnRH, Αγωνιστές της GnRH, Ανταγωνιστές της GnRH

Γοναδοτροπίνες

Είναι φαρμακευτικά παραγόμενες υποφυσιακές γοναδοτροπίνες και διακρίνονται σε:

  • ανασυνδυασμένες γοναδοτροπίνες (rec FSH – rec LH) με εμπορικές ονομασίες
    Puregon (rec-FSH),
    Gonal-F (rec-FSH),
    Pergoveris (μείγμα rec FSH – rec LH) και
  • γοναδοτροπίνες ούρων (HMG) με εμπορικές ονομασίες
    Altermon (κεκαθαρμένη FSH)
    Menopur (κεκαθαρμένη FSH)
    Μerional – Bravelle (HMG με μείγμα FSH-LH)
  • κοριφολιτροπίνη – α (corifollitropin alfa) με εμπορική ονομασία Elonva

Δείτε: Οι γοναδοτροπίνες

Η χοριακή γοναδοτροπίνη (hCG)

Είναι το τελευταίο ενέσιμο φάρμακο της θεραπείας σας. Χορηγείται σε συγκεκριμένη ώρα (περίπου 36-38 ώρες πριν την ωοληψία), εφ’ άπαξ, όταν κριθεί ότι η ωρίμανση των ωοθυλακίων είναι ικανοποιητική για να ακολουθήσει η ωοληψία.

Σκευάσματα: Ovitrelle (ανασυνδυασμένη χοριακή γοναδοτροπίνη), Pregnyl, Profasi (χοριάκή γοναδοτροπίνη ούρων).

Τα φάρμακα αυτά κυκλοφορούν είτε:

  • σε μορφή έτοιμου ενέσιμου διαλύματος,
  • σε μορφή σκόνης που αναμιγνύεται με ειδικό διαλύτη για να παραχθεί ενέσιμο διάλυμα,
  • σε προγεμισμένο φυσίγγιο ή σύριγγα υπό μορφή πένας.

Οι ενέσεις γίνονται υποδόρια ή ενδομυϊκά, ανάλογα με τις οδηγίες που θα σας δοθούν. Η συσκευή πένας είναι βαθμονομημένη σε διεθνείς μονάδες, έτσι ώστε να μπορείτε να χορηγήσετε το σκεύασμα στον εαυτό σας υποδορίως, με ακρίβεια και ασφάλεια.

Δείτε: Η χοριακή γοναδοτροπίνη

Προγεστερόνη

Χρησιμοποιείται συνήθως μετά την εμβρυομεταφορά για να υποστηρίξουμε ορμονικά την ωχρινική φάση και επομένως το «περιβάλλον» της μήτρας που θα υποδεχθεί το έμβρυο. Κυκλοφορεί είτε σε μορφή κολπικής κρέμας (Crinone), είτε σε χάπια (Utrogestan).

Δείτε: Η προγεστερόνη

Άλλα φάρμακα

Όπως οιστρογόνα, κορτιζόνη, αντιβιοτικά, ασπιρίνη ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν, εάν κριθούν απαραίτητα για τις ανάγκες του προγράμματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις χορηγούνται αντισυλληπτικά χάπια πριν την έναρξη του θεραπευτικού προγράμματος.

Βίντεο: Το νέο φάρμακο στην Εξωσωματική Γονιμοποίηση

 

Δείτε επίσης:

Ποσοστά επιτυχίας εξωσωματικής γονιμοποίησης
Εξωσωματική σε φυσικό κύκλο


Τα νεότερα (φιλικότερα) πρωτόκολλα
Το νέο φάρμακο (1 ένεση)
Άλλα φάρμακα στην εξωσωματική